Boże Narodzenie prawosławnych i wiernych obrządków wschodnich

Dziś soczelnik, czyli prawosławna Wigilia. W tym samym czasie obchodzi ją także wielu innych chrześcijan obrządków wschodnich między innymi staroobrzędowcy i część grekokatolików.

Dla wiernych korzystających z kalendarza juliańskiego Wigilia wypada 13 dni później niż u katolików, korzystających z kalendarza gregoriańskiego. Dziś kończy się 40 dniowy post i zaczyna się 3-dniowe świętowanie Bożego Narodzenia. Do wieczora właściwie nic się nie je.

Wieczorem grekokatolicy i prawosławni, których na Warmii i Mazurach jest kilkadziesiąt tysięcy, zasiądą do wigilijnego stołu. Na znak przyjścia na ziemię Syna Bożego podzielą się prosforą i złożą sobie życzenia. Prosfora to przaśny chleb odpowiednik opłatka.

Po Wigilii, wyznawcy obrządku wschodniego, idą do cerkwi na nabożeństwo zwane Wełyke Poweczerja. O godzinie 21 Polskie Radio Olsztyn zaprasza na transmisję nabożeństwa z cerkwi greckokatolickiej pod wezwaniem Opieki Matki Bożej w Olsztynie. Nabożeństwo będzie celebrował ks. Jan Hałuszka proboszcz, olsztyńskiej parafii.

Polskie Radio Olsztyn
zaprasza na transmisję nabożeństwa
z cerkwi pw. Opieki Matki Bożej
początek o godzinie 21

Wieczerzę wigilijną wyznawcy obrządków wschodnich spędzają zazwyczaj w gronie najbliższych. Zbiera się cała rodzina. To nawiązanie do Groty Betlejemskiej, w której wokół Jezusa, Maryi i Józefa zgromadzili się mędrcy i zwykli pastuszkowie. Na wigilijnym stole czekają soczelnik, czyli kutia, ryby, kapusta z grzybami. Jest chleb, miód i czosnek, symbole pożywienia, powodzenia i zdrowia. Stoi przygotowany pusty talerz dla potrzebującego pomocy. Po uroczystej kolacji prawosławni udają się do cerkwi na nocne czuwanie, które rozpoczyna się o północy i trwa kilka godzin. Zamiast żłóbka w cerkwi jest ikona Bożego Narodzenia. Ta modlitwa to odpowiednik katolickiej pasterki.

Boże Narodzenie w prawosławiu i w kościołach wschodnich trwa 3 dni. W ten sposób podkreśla się udział Trójcy Świętej w zbawieniu człowieka. Pierwszego dnia świętuje się narodzenie Jezusa w Betlejem. Drugiego czci się Matkę Bożą. Trzeciego dnia wspomina się świętego Stefana, pierwszego męczennika, który oddał życie za Chrystusa. Podczas świąt Bożego Narodzenia śpiewa się kolędy, a domy wiernych odwiedzają kolędnicy.

Cerkiew prawosławna w Lidzbarku Warmińskim. Fot. Ł. Węglewski

(bsc)