Opublikowany 14 kwietnia 2026
Aktualności, Aplikacja mobilna

Polityczny majstersztyk Mieszka I. Prof. Pytasz-Kołodziejczyk o kulisach Chrztu Polski

Fot. P. Getka

Dzisiaj przypada państwowe Święto Chrztu Polski. Choć sama dzienna data wydarzeń z 14 kwietnia 966 roku traktowana jest przez historyków jako umowna, chrzest Mieszka I to nie tylko symboliczne wprowadzenie państwa Polan w zachodnioeuropejską cywilizację łacińską, ale przede wszystkim genialny ruch polityczny. O początkach naszej państwowości opowiadała w Radiu Olsztyn dr hab. Anna Pytasz-Kołodziejczyk, prof. UWM.

Dla Mieszka I chrzest nie był wyłącznie aktem wiary, ale twardą polityką, która miała zabezpieczyć pozycję na europejskiej szachownicy. Przyjęcie nowej religii odsunęło niebezpieczny sojusz wielecko-czeski. Znaczącą rolę odegrała w tym czeska księżniczka, Dobrawa, która pokazała władcy, jak funkcjonować w zachodnim świecie. Nie oznacza to jednak, że Mieszko był jedynie biernym narzędziem w rękach doradców.

Mieszko nie narodził się jak Wenus z piany. On korzystał z dorobku swojego ojca i dziada. Sprytnie wykorzystywał każdą okoliczność, która mu pozwalała budować siłę jego państewka. Ja postrzegam Mieszka jako jednego z najwybitniejszych władców, który potrafił planować swoje działania w celu zbudowania silnego i trwałego państwa

– przypomina prof. Anna Pytasz-Kołodziejczyk z Katedry Historii Starożytnej, Średniowiecznej i Nowożytnej UWM.

Wraz z nową religią na ziemie Polan zaczęli napływać specjaliści z Zachodu. Pojawili się mistrzowie potrafiący budować kamienne świątynie w stylu romańskim, ludzie znający łacinę oraz kulturę piśmienniczą. Powstawały pierwsze zalążki kancelarii księcia.

Czy jednak te wielkie przemiany dotykały zwykłych poddanych?

Absolutnie nie. Akcja chrystianizacyjna dotyczyła głównych ośrodków. Nie schodziła głębiej, w szersze warstwy społeczne. Poddani wiedzieli, że muszą płacić podatki, a w zamian za to władca i jego drużyna zapewniali im ochronę przed najazdami. Prawdziwa i głęboka chrystianizacja społeczeństwa zintensyfikowała się dopiero za czasów Bolesława Chrobrego

– zaznacza ekspertka.

Nie będziemy czuli się Polakami, jeśli nie będziemy pamiętali o źródłach naszej polskości. A są to źródła bardzo ciekawe i intrygujące. Trzeba wiedzieć, kim był Mieszko i ile zawdzięczamy ludziom, którzy funkcjonowali w bardzo trudnej epoce

– podsumowuje dr hab. Anna Pytasz-Kołodziejczyk.

Całego cyklu audycji Radia Olsztyn poświęconego początkom państwa polskiego i kulisom chrztu Mieszka I można posłuchać w naszym radiowym archiwum pod adresem: archiwum.radioolsztyn.pl/broadcast/154.