Kryzys demograficzny uderza w szpitale. Kurczy się liczba porodówek w regionie

Mapa porodówek na Warmii i Mazurach, podobnie jak w całym kraju, kurczy się z roku na rok. Niski przyrost naturalny oraz coraz wyższe koszty utrzymania oddziałów położniczo-ginekologicznych sprawiają, że dla wielu szpitali stają się one finansowym obciążeniem nie do udźwignięcia.

Przykładów nie brakuje. W 2024 roku zamknięto porodówki w Nowym Mieście Lubawskim i Ostródzie. W pierwszym z tych miast decyzję, jak podkreślano, autonomicznie podjął lokalny samorząd, nie kierując się planami Ministerstwa Zdrowia. W Ostródzie natomiast, zgodnie z zapowiadanymi zmianami, oddział położniczy został zlikwidowany, a ginekologię przekształcono w leczenie planowe. Rodzące kobiety zostały skierowane do szpitali w innych miastach.

Każda taka decyzja wywołuje silne emocje. Likwidacji porodówek niemal zawsze towarzyszy społeczny sprzeciw, obawy o bezpieczeństwo pacjentek i poczucie utraty podstawowej opieki zdrowotnej. Tak było także w połowie grudnia w Bartoszycach. Choć oficjalnie nie zapadły tam decyzje o zamknięciu oddziału, czasowe wstrzymanie jego działalności wystarczyło, by uruchomić falę domysłów i niepokoju. Podczas zorganizowanej w mieście konferencji głos zabrała m.in. Joanna Kupczyk, przewodnicząca związku pielęgniarek i położnych, która zwracała uwagę na potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa pacjentek.

Z drugiej strony zawsze stoją liczby. Malejąca liczba porodów i rosnące koszty utrzymania sprawiają, że część oddziałów nie spełnia kryteriów opłacalności. To właśnie te argumenty przesądziły o likwidacji porodówki w Biskupcu – jedynej w regionie zamkniętej w minionym roku.

Według danych Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia decyzja dyrekcji placówki nie wpłynęła znacząco na zabezpieczenie opieki nad ciężarnymi pacjentkami w regionie. Agnieszka Budziszewska z olsztyńskiego oddziału funduszu przekazała, że obecnie porody odbywają się w 13 ośrodkach w województwie i nie ma na mapie regionu tzw. białych plam.

Sytuację dodatkowo zaostrzają zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia dotyczące likwidacji porodówek, w których odbywa się mniej niż 400 porodów rocznie. W Warmii i Mazurach kryterium to spełnia większość oddziałów. Mimo spadających statystyk część dyrektorów, jak Beata Kostrzewa ze szpitala w Szczytnie, otwarcie deklaruje sprzeciw wobec zamykania porodówki. W rozmowie z nami przyznała, że miniony rok przyniósł kolejny spadek liczby urodzeń o 30 porodów. Jej zdaniem pomysł kierowania wszystkich rodzących do Olsztyna nie zawsze jest trafiony. W 2025 roku do placówki w Szczytnie trafiło 5 pacjentek, które nie zdążyłyby dojechać do szpitala w stolicy regionu.

W tle tych zmian pojawia się koncepcja tzw. sal narodzin przy SOR-ach i izbach przyjęć. Choć miała ona wejść w życie w 2026 roku, wciąż pozostaje na etapie projektowania. Dr Janina Lipińska, wojewódzka konsultantka ds. ginekologii i położnictwa, uspokaja jednak, że porody w takich punktach miałyby być odbierane wyłącznie w sytuacjach awaryjnych, gdy nie byłoby szansy na bezpieczny transport ciężarnej do innej placówki. Jak dodała, podobne rozwiązania funkcjonowały w czasie pandemii i się sprawdziły.

Jedno pozostaje pewne, spadek liczby urodzeń to problem ogólnopolski. W samym województwie warmińsko-mazurskim w ciągu ostatnich kilku lat liczba porodów zmniejszyła się o około 30 procent.

Posłuchaj relacji Kingi Grabowskiej

Przedstawione dane mogą być niepełne, ponieważ świadczeniodawcy mają czas do 10 stycznia br. na sprawozdanie porodów za grudzień 2025 roku.

mapa – zasięg działania oddziałów położniczo-ginekologicznych w regionie

Autor: K. Grabowska
Redakcja: M. Rutynowski