Bitwa o żuławski zabytek. Dom podcieniowy ze Stalewa ma trafić na Kujawy
Fot. M. Rozbicka
Prawie trzystuletni drewniany dom podcieniowy ze Stalewa w gminie Markusy ma zostać przeniesiony na Kujawy. Muzeum Etnograficzne w Toruniu otrzymało dofinansowanie na zakup obiektu. Muzealnicy mówią o ratunku dla zabytku, a mieszkańcy – o wywiezieniu części lokalnej tożsamości.
Część mieszkańców Stalewa nie zgadza się na przeniesienie budowli. Obawiają się utraty lokalnego dziedzictwa.
My tak naprawdę powinniśmy się cieszyć jako mieszkańcy. Z tego, że dom będzie uratowany, że zostanie odremontowany. Tylko zadra w sercu zostaje, że to nie będzie tutaj, w miejscu, w którym on powstał
– podkreśliła mieszkanka miejscowości, Bożena Pabian.
Jak wyjaśniał historyk Bartosz Skop, dom ze Stalewa to klasyczny przykład architektury olenderskiej, charakterystycznej dla Żuław.
On jest takim elementem rozpoznawczym tego regionu, a mam na myśli Żuławy, Żuławy Elbląskie, „Małe Żuławy”. Wraz z domem w Kleciu są rekordowymi, jeśli chodzi o rozmiary, obiektami. Jednoznacznie kojarzą się z Żuławami
– powiedział.
Muzeum Etnograficzne w Toruniu otrzymało ponad 338 tysięcy złotych dofinansowania na zakup obiektu. To początek planu stworzenia nowego sektora żuławskiego w Olenderskim Parku Etnograficznym w Wielkiej Nieszawce.
Kierujemy się w stronę Żuław. Dom podcieniowy w Stalewie byłby właśnie takim bardzo ważnym elementem tego sektora żuławskiego. Chcemy pokazać go jako wnętrze częściowo muzealne
– wyjaśniała kierownik parku, Anna Maślak.
Muzealnicy przekonują, że translokacja to szansa na uratowanie obiektu.
Zawsze takie emocje towarzyszą tego typu działaniom, ale ochrona typu skansenowskiego jest najlepszą ochroną, jaką wymyślono w naszej kulturze na zachowywanie tego typu obiektów
– tłumaczył dyrektor muzeum, Hubert Czachowski.
Muzeum otrzymało już pisemną rekomendację wojewódzkiego konserwatora zabytków. Mieszkańcy Stalewa prowadzą jednak zbiórkę podpisów pod petycją, w której apelują, aby muzeum podjęło się renowacji budynku na miejscu. Proponują też rozważenie idei skansenu rozproszonego.
Posłuchaj relacji Michaliny Rozbickiej
Fot. M. Rozbicka
Autor: M. Rozbicka
Redakcja: M. Rutynowski
