Wyrok wydany przed urodzeniem. Dramatyczny bilans picia alkoholu w ciąży
Co roku w Polsce rodzi się około 9 tysięcy dzieci z alkoholowym zespołem płodowym (FAS), który jest jedną z najczęstszych przyczyn wad wrodzonych, zaraz po zespole Downa i rozszczepie kręgosłupa. To dramat, który zaczyna się jeszcze przed narodzinami.
Temat ten nabiera szczególnej wagi teraz, kiedy w Sejmie trwają prace nad nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Odpowiednie zapisy mogą realnie zmienić sytuację, a tymczasem badania Instytutu Matki i Dziecka pokazują, że po alkohol w ciąży może sięgać nawet połowa kobiet. Potrzebna jest większa edukacja i lepszy dostęp do terapii dla przyszłych matek.
Niedawno w Polsce miała miejsce dramatyczna sytuacja, która uwidacznia skalę problemu. W szpitalu w Tomaszowie Lubelskim 38‑latka urodziła dziecko z ponad 1,5 promila alkoholu we krwi. To przykład skrajnej ekspozycji płodu na alkohol, która w życiu tego dziecka przyniesie poważne skutki zdrowotne i rozwojowe. Niestety przypadki picia alkoholu w ciąży nie są rzadkie – statystyki pokazują, że z FAS rodzi się około 4 na 1000 dzieci, a z jego częściowymi objawami nawet 20 na 1000.
Dlaczego kobiety piją w ciąży? Powodów jest wiele, a problem dotyczy różnych grup społecznych – podkreśliła dr Ewa Głuszczak‑Idziakowska z Kliniki Neonatologii i Chorób Rzadkich Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i wymienia społeczne przyzwolenie i brak wiedzy. Tymczasem badania Instytutu Matki i Dziecka pokazują, że podczas ciąży alkohol spożywa nawet połowa kobiet, choć w deklaracjach przyznaje się do tego zaledwie około 7%. Badanie, przeprowadzone po porodzie z analizą włosów matek, pozwoliło ocenić ekspozycję płodu na alkohol w całym okresie ciąży. Okazało się, że 11% badanych piło regularnie i w dużych ilościach.
Specjaliści coraz głośniej ostrzegają, że nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu w ciąży. Nawet niewielkie ilości mogą zwiększać ryzyko wad wrodzonych, w tym wad serca – zaznaczył na naszej antenie dr Radosław Grabysa, kardiolog, mówiąc, że uszkodzenia powstające w życiu płodowym często są nieodwracalne i wpływają nie tylko na zdrowie dziecka, ale także na jego późniejsze funkcjonowanie. Jak jest to trudne życie dobrze wie Agnieszka Murawska, która od blisko 20 lat prowadzi rodzinny dom dziecka pod Nidzicą. W swojej zawodowej karierze spotkała wiele takich dzieci – były agresywne, izolowały się społecznie, nie radziły sobie w szkole.
Dlatego profilaktyka i edukacja są tak istotne. Eksperci uważają, że do pakietu zmian w nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości powinny zostać wpisane, obok zakazu reklamy alkoholu, sprzedaży multipaków i ograniczenia dostępu do napojów alkoholowych na stacjach paliw. Nowe regulacje powinny nakładać obowiązek informowania kobiet o ryzyku związanym z alkoholem w ciąży oraz zapewnić lepszy dostęp do programów wsparcia i terapii dla kobiet uzależnionych. Taką potrzebę widzi m.in Barbara Kucharska, dyrektor MOPS w Nidzicy, która obserwuje w miasteczku zjawisko picia ciężarnych kobiet.
Warto też spojrzeć na omawiane zagadnienie przez pryzmat odpowiedzialności społecznej, bo działać i edukować możemy wszyscy, zanim przepisy wejdą w życie.
Posłuchaj relacji Kingi Grabowskiej
Autor: K. Grabowska
Redakcja: M. Rutynowski
