Wyjątkowa wystawa w Olsztynie. Eksponaty muzealne przenoszą w czasy Kopernika

Fot. P. Getka

Około 140 eksponatów zgromadzono na jubileuszowej wystawie „Czas i praca Kopernika” przygotowanej przez Muzeum Warmii i Mazur  w Olsztynie. Od wtorku (21 marca) do końca września ekspozycję można oglądać w salach gotyckich olsztyńskiego zamku.

W tym roku przypada 550. rocznica urodzin wielkiego astronoma, 480. rocznica śmierci Kopernika i 500. rocznica rozpoczęcia przez niego pracy jako generalnego administratora diecezji warmińskiej.

Autorzy wystawy przypominają, że w swoich badaniach astronomicznych Mikołaj Kopernik zajmował się nie tylko kwestią układu i ruchu planet. Jednym z pasjonujących go zagadnień był czas, co znalazło odbicie m.in. w wykonanej przez niego tablicy astronomicznej. Znajduje się ona na ścianie krużganku olsztyńskiego zamku, a służyła do wyznaczania równonocy.

Prezentujemy zegary słoneczne i mechaniczne, kalendarze, a także dzieła sztuki ukazujące sposoby spędzania czasu na pracy i zabawie. Szczególnie ważne są tu czynności intelektualne. Podkreślamy to przez użycie łacińskiego słowa „studium” oznaczającego pracę wykonywaną z pasją, zaangażowaniem, troską

– wyjaśniła Dominika Kałabun, która wspólnie z Michałem Kulpą jest kuratorem tej wystawy.

W salach zamku można obejrzeć m.in. inkunabuły z księgozbioru Kopernika, wśród nich dzieła prawnicze i teologiczne z jego rękopiśmiennymi notatkami, a także mszał z końca XV w. Pokazane zostaną także nowożytne przyrządy aptekarskie, naczynia liturgiczne i monety używane w Prusach w czasach wielkiego astronoma. Najmniejszymi obiektami są monety o średnicy 11,5 milimetra, a największym – rzeźba przedstawiająca Kopernika, która ma ponad 1,5 metra wysokości i waży około 200 kg.

Na ekspozycji prezentowanych jest około 140 obiektów pochodzących nie tylko ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, ale także muzealia wypożyczone z Muzeum Sztuki Dekoracyjnej w Pradze, Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, Muzeum Farmacji Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Biblioteki Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum”.

Fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie

Kopernik spędził na Warmii ponad 40 lat, głównie we Fromborku, gdzie prowadził swoje obserwacje astronomiczne. Jako administrator dóbr kapituły warmińskiej mieszkał i pracował na zamku w Olsztynie w latach 1516-1521. Zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze, będącej częścią zabytkowego kompleksu budowli na Wzgórzu Katedralnym.

Redakcja: A. Niebojewska/B. Świerkowska-Chromy