Przeszłość i przyszłość Warmii i Mazur oczami historyków. „Tworzył się tygiel cywilizacyjno-kulturowy”

Fot. Paweł Aksiuto

O przyszłości i przeszłości Warmii i Mazur dyskutują historycy, którzy spotkali się na zamku w Olsztynie. Konferencja odbywa się pod hasłem „Warmia, Mazury i Powiśle – trzy pokolenia polskości w granicach Rzeczypospolitej”.

Po drugiej wojnie światowej na tzw. Ziemiach Odzyskanych wyzwaniem stało się m.in. przywrócenie tożsamości mieszkańców i ratowanie ludności autochtonicznej.

Jak mówi przewodniczący rady programowej konferencji profesor Adam Sosnowski można znaleźć wiele podobieństw w sytuacji między Warmią i Mazurami a Pomorzem Zachodnim. Oba regiony zasiedlały bardzo liczne grupy emigrantów i reemigrantów, które tworzyły tygiel kulturowy o zróżnicowanych wartościach rodzinnych, społecznych, religijnych i towarzyskich, które tworzyły nową jakość społeczną.

Podobieństwa pierwotnie wiązały się z tym, że zarówno na Pomorzu Zachodnim jak i tu na Warmii i Mazurach zamieszkiwały bardzo liczne grupy emigrantów i reemigrantów. Na Pomorzu Zachodnim było to 17 grup mniejszościowych, tutaj 15. Tworzył się tygiel cywilizacyjno-kulturowy, który powodował, że ludzie ci wnosili pewne wartości rodzinne, towarzyskie, społeczne, ale również religijne, polityczne i tworzyły nową jakość społeczną.

Jak twierdzi profesor Adam Sosnowski, ci którzy urodzili się na tych terenach po wojnie, mówią najczystszą polszczyzną. Dzięki temu powstała też bardzo otwarta społeczność, co miało poważne skutki polityczne.

Społeczność zamieszkująca te tereny była bardzo nonkoformistyczna co zaowocowało buntem przeciw komunistycznym władzom w latach 70. i 80 XX wieku (…)

Jednym z problemów jakie się pojawiły po wojnie była kwestia nazwania tych ziem. Jak zwracają uwagę historycy, nazwa Warmia i Mazury – tak dla nas oczywista – wcale taką nie była po wojnie i długo trwały dyskusje jak nazwać dawne Prusy Wschodnie.

Autor: M. Michalski
Redakcja: B. Świerkowska-Chromy