Audycje w języku ukraińskim – wrzesień 2017

01.09.2017 – godz. 10.50 (opis do dźwięku)

Dzień dobry, drodzy słuchacze! Witam was w pierwszy dzień września, w piątek. W studiu Polskiego Radia Olsztyn – Jarosława Chrunik. Zazwyczaj 1 września rozpoczyna się rok szkolny, ale w tym roku rozpocznie się on w poniedziałek, 4 września. Tak więc dzisiaj i w najbliższy weekend mamy jeszcze wakacje.

(-)

1 września na Ukrainie i w niektórych krajach WNP obchodzony jest Dzień Wiedzy.
1 września 1939 roku napaścią Niemiec na Polskę rozpoczęła się w Europie II wojna światowa. Była to największa wojna światowa w historii ludzkości. Rozpoczęła się 1 września i trwała 2194 dni. Brało w niej udział 61 państw (80% mieszkańców Ziemi). Działania wojenne odbywały się na terytorium 40 krajów. Do sił zbrojnych zmobilizowano 110 mln osób na całym świecie. Łączne straty ludzkie sięgały 50-55 mln osób, z których na frontach zginęło27 mln osób. Jednak liczba łącznych strat może stanowić nawet 65-70 mln osób, ponieważ zgodnie z odtajnionymi danymi Planu Państwowego ZSRR, straty Związku Radzieckiego w II wojnie światowej stanowiły 41 mln osób, a nie 27 mln, jak uważano wcześniej.

1 września 1741 roku urodził się Jean Benoît (Johann Benedikt) Schérer – historyk francuski i niemiecki, autor pierwszej w nauce zachodnioeuropejskiej monografii historii Ukrainy. Z sympatią pisał o „narodzie małorosyjskim (czyli o Ukraińcach), wychwalał jego umiłowanie wolności, podkreślał zasługi kozactwa ukraińskiego w obronie cywilizacji europejskiej przed niszczycielskimi napadami koczowników. W pracy „Annały Małej Rosji, albi historii kozaków zaporoskich i ukraińskich” pisze o „sławnym narodzie, pierwotne źródła którego sięgają ponad 800 lat w głąb przeszłości”. Ukraińców autor charakteryzuje jako „ludzi rosłych, silnych, życzliwych i gościnnych, którzy nikomu nigdy się nie narzucają, ale i nie cierpią ograniczania własnej wolności”. Właściwe im stanowisko społeczno-polityczne jest następujące: „Śmierć albo wolność!”.

1 września 1819 roku po raz pierwszy wystawiono na scenie Teatru Połtawskiego sztukę Iwana Kotlarewskiego „Natałka Połtawka”. Iwan Kotlarewski napisał tę sztukę pod wpływem ukraińskiego dramatu wertepowego, szkolnego, intermediów. Podstawowym źródłem do napisania utworu stało się życie społeczeństwa ukraińskiego, pieśni liryczno-obyczajowe, kupalskie, ballady. Podstawowym konflikt sztuki stanowi nierówność stanowa i majątkowa w społeczeństwie, a podstawowym tematem utworu jest rozłąka dziewczyny z ukochanym-biedakiem i próba wydania jej za mąż za nielubego bogacza.

(-)

1 września 1867 roku zmarł Opanas Markowycz – ukraiński folklorysta, etnograf, działacz społeczny, członek Bractwa Cyryla i Metodego. Za udział w działalności Bractwa Cyryla i Metodego w 1847 r. został zesłany do Orła. W 1851 r. wraz z żoną, ukraińską pisarką Marko Wowczok wrócił na Ukrainę. Wiele zebranych przez Markowycza materiałów folklorystycznych i etnograficznych opublikował A. Metłyński, W. Antonowycz – M. Dragomanow.

(-)

Imieniny obchodzą dziś Andrij i Tymofij, a z nimi świętują też urodzeni 1 września. Życzymy im wszystkiego najlepszego!

(-)

Jak już informowaliśmy zaraz po zdarzeniu, student z Ukrainy został pobity w Lublinie na terenie miasteczka akademickiego. Jeden ze sprawców został aresztowany na 3 miesiące – dowiedziało się Polskie Radio Lublin. 24-letni Yevhenii studiuje zaocznie weterynarię w jednej z lubelskich szkół. W nocy z soboty na niedzielę został zaczepiony przez 3 mężczyzn i jedną kobietę. Mężczyźni połamali mu szczękę, roztrzaskali obojczyk i wybili zęby:
(-)
Napastnicy to 39-latek z Lublina wielokrotnie karany za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, który spędził kilka lat w zakładach karnych. Drugi z zatrzymanych, 20-letni Mateusz S. także odpowie za rozbój. Obydwaj napastnicy są w areszcie. Prokuratura nie wyklucza, że uzupełni zarzuty o stosowanie przemocy z powodu przynależności narodowościowej.

Jewgienij nie ma aktualnego ubezpieczenia. Przez cały rok systematycznie opłacał ubezpieczenie. 10 sierpnia minął jego termin. Kolejnego nie zdążył wykupić, nie miał pieniędzy.

W środę wieczorem Stowarzyszenie Homo Faber, które działa na rzecz praw człowieka zorganizowało zbiórkę w internecie. Do godz. 9 następnego dnia na koncie było już ponad 15 tys. zł. Tyle potrzeba na pokrycie kosztów pobytu w szpitalu i operacji Jewgienija, może wystarczy też na rehabilitację – mówi Anna Dąbrowska, prezeska stowarzyszenia.

Ukrainiec trafił na stół operacyjny w czwartek przed południem. Lekarze nastawili mu złamaną szczękę. Koszt operacji to ok. 10 tys. zł. Za każdy dzień w szpitalu trzeba zapłacić 250 zł.
Na Ukrainie w przyfrontowej miejscowości Awdijiwka w Donbasie za pieniądze pochodzące z polskiego budżetu, odremontowano jedną z miejscowych szkół. Gościł w niej polski wiceminister spraw zagranicznych Bartosz Cichocki. To nie jedyna pomoc, która płynie z Polski na wschodnią Ukrainę. Z Kijowa Paweł Buszko:

(-) Korespondencja w języku polskim

Zbliża się koniec naszej porannej audycji, już teraz zapraszam was do radioodbiorników na godz. 18.10. Była z wami Jarosława Chrunik i teraz życzę wam miłego dnia! Wszystkiego dobrego, drodzy słuchacze!  (jch/bsc)