Opublikowany 10 grudnia 2025
Olsztyn, Polecane, Aktualności, Aplikacja mobilna, Regiony

„Dziura” przed Wysoką Bramą zamieniła się w wioskę warmińskich skrzatów

Fot. K. Kierzkowska/MOK Olsztyn

Warmińskie skrzaty opanowują „dziurę” przed olsztyńską Wysoką Bramą. W nieestetycznym wykopie w centrum miasta powstała wioska barstuków – prawdopodobnie po raz ostatni.

W czwartek w Olsztynie rozpocznie się Warmiński Jarmark Świąteczny. Wioska barstuków w wykopie przed Wysoką Bramą powstała właśnie specjalnie z tej okazji.

Barstuki to są takie warmińskie skrzaty, które pomagają ludziom, a według legendy Marii Zientary-Malewskiej kiedyś mieszkały w Olsztynie. Wioska w tym miejscu, bo one lubią mieszkać w różnego rodzaju norkach, a to jest idealne miejsce, by im te norki wykopać i postawić ich domki. I oczywiście chcemy też trochę ożywić tę tzw. dziurę przed Wysoką Bramą

– mówiła Natalia Tejs z Miejskiego Ośrodka Kultury w Olsztynie.

Nieestetyczny wykop straszy mieszkańców i turystów od ponad dekady. W 2012 roku odkryto tam pozostałości rondeli – średniowiecznej budowli obronne, przypominającej mały barbakan i strzegącej wejścia do Wysokiej Bramy. Wiemy o niej bardzo niewiele – nie znamy nawet dokładnej daty jej powstania ani daty jej zniknięcia pod ziemią.

Na początku miasta, kiedy ono powstało w połowie XIV wieku, zaczęły powstawać mury miejskie. Rondela, jako część fortyfikacji bramy, musiała powstać w bardzo podobnym momencie. Nie wiedzieliśmy nic o niej – kiedyś powstała, kiedyś ją rozebrano i zasypano, a żadnej dokumentacji nie mamy

– przyznał Andrzej Bobrowicz, przewodnik PTTK. Jego zdaniem rondela musiała zniknąć najpóźniej w XIX wieku, gdy ówczesne przepisy pozwalały likwidować budowle obronne utrudniające rozwój miast – jednak równie dobrze mogła zostać rozebrana wcześniej.

Po jej odkryciu w 2012 roku miasto początkowo snuło ambitne plany wyeksponowania średniowiecznych pozostałości. Rozpisano ogólnopolski konkurs architektoniczny, wreszcie powstał projekt zakładający wyeksponowanie murów i budowę nowego przejścia w stronę Parku Podzamcze. Nic jednak z tego nie wyszło – koszty okazały się zbyt duże. Ostatecznie zapadła więc decyzja o zasypianiu wykopu.

Olsztyński ratusz jest coraz bliżej rozstrzygnięcia przetargu na wykonanie tych prac. Stanęły do niego 2 firmy, obie oferty mieszczą się w zakładanym budżecie. Wykonawca, jak mówią przedstawiciele ratusza, może być wybrany jeszcze przed nadchodzącymi świętami.

Jednym z najważniejszych elementów będzie ponowne odkrycie średniowiecznych murów, zabezpieczenie, a następnie zasypanie. Potem wykonawca odtworzy na powierzchni ich przebieg – dzięki temu osoby spacerujące przed Wysoką Bramą zobaczą zarys szyi bramnej oraz baszty

– zapowiadał Patryk Pulikowski z Urzędu Miasta Olsztyna. Ratusz zakłada, że prace zakończą się pod koniec przyszłego roku.

Na razie będziemy mogli podziwiać w nim wioskę barstuków, stworzoną na Warmiński Jarmark Świąteczny. Przypomnijmy, że jarmark potrwa od czwartku do niedzieli. Natomiast w piątek i w sobotę przed Wysoką Bramą zaparkuje radiowy wóz Świętego Mikołaja i Radia Olsztyn. Będzie w nim można nagrać życzenia i wspomnienia świąteczne, najpiękniejsze z nich wyemitujemy na naszej antenie.

Posłuchaj relacji Andrzeja Piedziewicza

Barstuki w dziurze przed Wysoką Bramą

00:00 / 00:00