Czy sanktuarium w Gietrzwałdzie uzyska status pomnika historii?

Status pomnika historii może otworzyć nowy rozdział w ochronie i promocji miejsca, które każdego roku przyciąga tysiące pielgrzymów. W przypadku Gietrzwałdu apetyt rośnie w miarę jedzenia i na fali wygranej batalii z siecią Lidl, Komitet Obrony Gietrzwałdu złożył wniosek o wpisanie na listę zabytków nie tylko świątyni, ale sporej części wsi.

Obecnie Sanktuarium Maryjne w Gietrzwałdzie ubiega się o nadanie tytułu pomnika historii, prestiżowego wyróżnienia przyznawanego najważniejszym zabytkom dziedzictwa narodowego. Wniosek w tej sprawie złożył ks. Przemysław Soboń, kustosz Sanktuarium i proboszcz parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie.

Jak podkreślił duchowny, w Polsce na liście pomników historii znajduje się obecnie 131 obiektów, z czego tylko sześć zlokalizowanych jest w regionie Warmii i Mazur – m.in. Stoczek Klasztorny, Frombork, Święta Lipka czy Grunwald.

Jesteśmy przekonani, że Gietrzwałd zasługuje na obecność na takiej liście. Przede wszystkim jest to miejsce jedyne w Polsce, w którym Kościół zatwierdził objawienia Matki Bożej, a przypomnijmy, że tych miejsc jest tylko i wyłącznie 12 na świecie

– przekazał ks. Soboń.

Sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, prowadzone przez Kanoników Regularnych Laterańskich, przygotowuje się do obchodów 150. rocznicy objawień z 1877 roku. Wierni z nadzieją oczekują również możliwej wizyty papieża Leona XIV, która byłaby niezwykle ważnym wydarzeniem dla wspólnoty.

Nadanie tytułu pomnika historii objęłoby Gietrzwałd szczególną ochroną ze strony takich instytucji jak Narodowy Instytut Dziedzictwa, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wojewódzki konserwator zabytków. Według wójta gminy Gietrzwałd, Jana Kasprowicza, uzyskanie takiego statusu przyniosłoby gminie prestiż i nowe możliwości:

Ja jestem dumny jako wójt gminy, że inicjatorzy podjęli się tego. Będziemy w gronie tak zacnych zabytków jak Wawel, zamek w Malborku, Zamość, Kazimierz Dolny. Są same plusy, bo to niesamowity prestiż

– powiedział wójt.

Równolegle rozpatrywany jest drugi wniosek, złożony przez Stowarzyszenie Warmiaków. Dotyczy on wpisania do rejestru zabytków całego układu urbanistycznego Gietrzwałdu, w tym panoramy z dominującą Bazyliką Narodzenia Najświętszej Maryi Panny oraz fragmentu szlaku pielgrzymkowego św. Jakuba przy ul. Szkolnej.

Chcemy po prostu chronić przed przyszłymi zakusami osób, które nie są zbyt życzliwe dla Gietrzwałdu i mogą wpaść na jakiś dziwny pomysł pobudowania innego rodzaju hal, wdrożenia projektów przemysłowych i temu chcieliśmy zaradzić

– mówił Jacek Wiącek, przewodniczący Komitetu Obrony Gietrzwałdu i członek Stowarzyszenia Warmiaków

Inicjatywa ta budzi jednak sprzeciw wójta Kasprowicza, który obawia się, że zbyt szeroka ochrona konserwatorska może utrudnić rozwój gminy.

Ja rozumiem i popierałbym fragment otoczenia tego najbliższego. Mamy jedną uliczkę fajną, można to wpisać, chronić, natomiast samo pojęcie Gietrzwałd jest bardzo szerokie i ktoś, kto nie rozumie, gdzie obręb Gietrzwałdu sięga i jak jest rozległy, no to chyba w ogóle nie wie co mówi

– powiedział wójt.

Wójt zaznaczył, że gmina Gietrzwałd jest gminą rolniczą i potrzebuje rozwoju, chociażby na postawienie magazynów czy obór. W odpowiedzi na te obawy Jacek Wiącek zapewnia, że mieszkańcy nie muszą martwić się o ograniczenia w codziennym życiu.

Mieszkańcy nie mają się czego obawiać, ponieważ to nie jest tak, że oni nic nie będą mogli zrobić tutaj na wsi. Doszły mnie takie słuchy, że podobno nie będzie można okna wymienić, nie będzie można kurnika przysłowiowego zbudować. To nie jest tak, bo wniosek był sporządzany w taki sposób, żeby chronić tylko przed obiektami wielkogabarytowymi, halami produkcyjnymi i przemysłowymi

– powiedział Wiącek.

Wniosek złożony przez Stowarzyszenie Warmiaków jest wynikiem zakończonej sukcesem, trwającej dwa i pół roku batalii Komitetu Obrony Gietrzwałdu z siecią Lidl, która planowała budowę hali magazynowej na 42 hektarach. Według przeciwników inwestycji, obiekt miał służyć do składowania nawet 320 tysięcy ton odpadów rocznie. Na razie Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków nie odniósł się publicznie do żadnego z wniosków. Nie wiadomo również, na jakim etapie znajdują się oba postępowania.

Posłuchaj relacji Piotra Jaguszewskiego

Autor: P. Jaguszewski
Redakcja: A. Niebojewska