Co kryją pola Grunwaldu? Poszukiwacze ponownie ruszyli tropem bitwy z 1410 roku
Fot. T. Waszczuk
Około 40 poszukiwaczy prowadzi badania terenowe na polach Bitwy pod Grunwaldem. Tegoroczna kampania jest kontynuacją projektu realizowanego od 15 lat. Jego najważniejszym celem jest możliwie dokładne odtworzenie przebiegu oraz lokalizacji walk, które rozegrały się 15 lipca 1410 roku.
Prace na polach grunwaldzkich wpisują się w projekt prowadzony nieprzerwanie od 15 lat. W istotny sposób zweryfikował dotychczasową wiedzę historyczną, obalając m.in. utrwaloną przez dekady w historiografii teorię dotyczącą miejsca głównych walk.
Na początku chcieliśmy zweryfikować hipotezę profesora Kuczyńskiego, która mówiła, że bitwa była pomiędzy wsiami Stębark a Łodwigowo. Okazało się to zupełnie nieprawdą. Po latach badań, po nagromadzeniu pewnego zabytku, byliśmy w stanie sporządzić ich mapę zabytków i na podstawie tej mapy określić dokładną lokalizację bitwy
– przekazał doktor Szymon Drej, dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem.
Głównym narzędziem badaczy pozostają metody nieinwazyjne – zaawansowane wykrywacze metali oraz georadary. W uzasadnionych przypadkach na miejscu tworzone są również tradycyjne wykopy archeologiczne.
Proces pozyskiwania zabytków ze średniowiecznych pól bitewnych charakteryzuje się określoną specyfiką. Uzbrojenie w XV wieku stanowiło niezwykłą wartość, stąd po zakończonych walkach pancerze i broń rycerzy były zbierane przez giermków niemal w całości. Odnajdywane dziś artefakty to w większości drobniejsze elementy militarne lub przedmioty przeoczone podczas pobojowiskowego czyszczenia terenu: groty strzał, bełty kusz, sprzączki, a także topory bojowe.
To też fragmenty kolczugi, ułamki mieczy, ostrogi bojowe, fragmenty rękawic pancernych. Znajdujemy zwykle około 1500 artefaktów, z czego mniej więcej 1/3 możemy śmiało powiązać z 15 lipca 1410 roku
– zaznaczył dr Szymon Drej.
Zmiana sprzętu i nowe obszary
Sezon badawczy 2026 obejmuje szeroki zakres działań. W marcu Muzeum zorganizowało poszukiwania na działce inwestycyjnej w okolicach wsi Leszcz, gdzie hipotetycznie mogły znajdować się obozy wojsk polsko-litewskich z okresu zdobywania Dąbrówna. Choć hipoteza nie znalazła potwierdzenia w materiale zabytkowym (odkryto tam natomiast monety tatarskie z początku XV w. oraz zarejestrowano nowe stanowisko z okresu wpływów rzymskich), poszukiwania obozów będą kontynuowane w przyszłości.
Obecny etap badań skupia się na uzupełnieniu luk na głównym polu bitwy. Badacze wkraczają na dotąd niedostępne tereny na zachód i północ od pobojowiska, na których wcześniej prowadzone były uprawy rolne. Równolegle weryfikowane są sektory przebadane we wcześniejszych latach. Decyzja ta wynika z faktu, że naturalne ruchy gleby odsłaniają nowe warstwy zabytkowe, a nowoczesny sprzęt poszukiwawczy pozwala na wyższą czułość detekcji w trudniejszych warunkach stratygraficznych.
Bieżąca kampania potrwa do 28 sierpnia, a jej skrupulatnie udokumentowane wyniki posłużą jako fundament pod nową monografię naukową poświęconą Bitwie pod Grunwaldem.
Posłuchaj wypowiedzi
Autor: P. Kisiel
Redakcja: P. Jaguszewski
