70. rocznica zdobycia Elbinga przez Rosjan

Elbląg w 1945 roku – ulica Krótka. Fot. zbiory Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu

10 lutego mija 70 lat od zdobycia niemieckiego Elbinga, dzisiejszego Elbląga, przez Armię Czerwoną i właściwie niemal całkowitej jego zagłady.

Zdobycie miasta poprzedziły ciężkie walki. Elbing był pierwszym dużym niemieckim miastem zdobytym przez Sowietów. Przez kilka dziesięcioleci rocznica była świętem, a o zakończeniu walk o miasto mówiono jako o jego wyzwoleniu. Po zakończeniu walk zniszczone było około 95 procent Starego Miasta i śródmieścia. Rosjanie wywieźli wyposażenie fabryk i dokumentację techniczną. Potem dopiero oddali miasto pierwszym przedstawicielom polskich władz. Dziś wiemy coraz więcej, historycy doszukują się nowych faktów, jak ciekawostki związanej z wojenną drogą Aleksandra Sołżenicyna.

Posłuchaj relacji Miry Stankiewicz

W Elblągu Sowieci mieli okazję wprowadzić w życie postanowienia z Jałty – przypomina Juliusz Marek, elbląski dziennikarz i regionalista. Chodziło m.in. o bezkarne rekwirowanie niemieckiego mienia czy przymusową pracę jeńców i cywilów na rzecz zwycięzców. Wojnie towarzyszyły też zabójstwa czy gwałty. Los obywateli, którzy przebywali w tym czasie w mieście, nie był łatwy. A oprócz elblążan byli to także uciekinierzy z Prus Wschodnich czy przymusowi robotnicy z całej Europy. (mstan/bsc)

Elbląg w 1945 roku – ulica Dojazdowa. Fot. zbiory Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu