LOFAR w Bałdach z nową mocą. Trwa modernizacja stacji

Mat. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Stacja badawcza w Bałdach pod Olsztynem wchodzi w nową erę. Tamtejszy radioteleskop systemu LOFAR, zarządzany przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, przechodzi gruntowną modernizację.

To część ogromnej europejskiej sieci, która umożliwia naukowcom badanie najdalszych zakątków kosmosu. Na warmińskiej łące znajduje się ponad trzy tysiące niewielkich anten. Choć na zewnątrz niewiele się zmieni, całkowicie wymienione zostanie cyfrowe serce całego układu.

 To tak, jakbyśmy zostawili oczy i uszy, a wymienili mózg na lepszy, żeby widzieć ostrzej. Tak właśnie dzieje się teraz z LOFAR-em

– wyjaśnia profesor Leszek Błaszkiewicz z UWM.

Montaż nowych podzespołów potrwa do wczesnego lata. Po wymianie elektroniki olsztyńscy naukowcy będą mogli przetwarzać dane z kosmosu z prędkością nawet 100 gigabitów na sekundę, co znacząco poszerzy możliwości badawcze stacji.

Posłuchaj relacji Marka Lewińskiego

LOFAR to największy na świecie system radioteleskopów zlokalizowanych w różnych częściach Europy. Obecnie system tworzą 52 stacje połączone ze sobą bardzo szybkim łączem internetowym. Jego pomysłodawcą i inicjatorem jest środowisko naukowe radioastronomów związane z niderlandzkim instytutem ASTRON, a początki tego przedsięwzięcia sięgają lat 90. ubiegłego wieku. Większość, bo aż 38, stacji pracujących w systemie LOFAR znajduje się w Niderlandach. Kolejnych sześć zlokalizowanych jest w Niemczech, trzy w Polsce (w Bałdach koło Olsztyna, w Łazach koło Krakowa oraz w Borówcu koło Poznania) i po jednej w Szwecji, Wielkiej Brytanii, Francji, Irlandii i na Łotwie.

Autor: M. Lewiński
Redakcja: A. Niebojewska