Kosmiczna szansa Polski. Prof. Figurski: mamy dane, ale nie umiemy ich wykorzystać

Mariusz Józef Figurski

Polska w kosmosie to nie tylko marzenia o lotach załogowych, ale przede wszystkim twarda gra o dane, bezpieczeństwo i nowoczesną gospodarkę. O tym, jak nie zmarnować „kosmicznej szansy” w audycji Po Pierwsze Gospodarka. Gościem Marka Lewińskiego był prof. Mariusz Figurski, zastępca dyrektora Instytutu Łączności i wykładowca Politechniki Gdańskiej.

Rozmowa, zarejestrowana podczas marcowego Europejskiego Forum Samorządów w Mikołajkach, rozpoczęła się od refleksji nad obecnością Polski na orbicie. Choć misja Sławosza Uznańskiego rozpala wyobraźnię, prof. Mariusz Figurski studzi emocje, wskazując na konieczność budowy trwałych fundamentów, a nie liczenia na pojedyncze sukcesy wizerunkowe.

Historia się opatrzyła jak wiele innych u nas w Polsce i wróciliśmy do rzeczywistości. Technologie to nie są przypadki pojedyncze, to jest systematyczny rozwój całości ekosystemu, który powinien być zbudowany, a nie czekanie na takie, jak to się mówi, kwiatki

– podkreślił profesor na antenie Radia Olsztyn.

Jednym z najważniejszych wątków poruszonych w audycji był paradoks niewykorzystanych danych satelitarnych. Unia Europejska, w ramach programu Copernicus, dostarcza ogromną ilość darmowych informacji m.in. o zanieczyszczeniu powietrza czy wilgotności gleby. Problem w tym, że polskie samorządy i administracja często nie wiedzą, co z tą wiedzą zrobić.

My w tej chwili jesteśmy zawaleni technologią. Przestajemy ją rozumieć. Poruszyłem sprawę danych, które dostarcza nam Unia, która zapłaciła już za to. My z tego nie korzystamy, nie potrafimy, bo nie ma też szkoleń odpowiednich, które by uczyły samorządy, administrację państwową, jak wykorzystać optymalnie to

– zdiagnozował Mariusz Figurski.

Ekspert wskazał obszary, w których Polska radzi sobie doskonale. To przede wszystkim sektor mikrosatelitów oraz precyzyjna synchronizacja czasu. To dziedzina krytyczna dla bankowości, transportu i internetu. Polska jest obecnie jednym z ważniejszych punktów na światowej mapie w tej dziedzinie, a Instytut Łączności prowadzi jeden z węzłów zapasowych Głównego Urzędu Miar.

Naukowiec odniósł się także do roli uczelni wyższych, w tym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, który jest częścią projektu radioteleskopu LOFAR. Zdaniem profesora, kluczem do sukcesu nie jest zajmowanie się wszystkim po trochu, ale głęboka specjalizacja i interdyscyplinarność kadr.

Technologie kosmiczne są bardzo wymagające. To nie jest to, że przyjdzie fizyk i rozwiąże, czy przyjdzie elektronik i rozwiąże sprawę. Nie, to musi być fizyk, elektronik, geodeta też się przyda. Ta interdyscyplinarność to chodzi bardziej o kompetencje ludzi, aniżeli technologie

– wyjaśniał.

Profesor Figurski zaapelował również o większą odwagę polityczną w definiowaniu „niszy technologicznej” oraz realne wzmocnienie Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA). Według niego agencja powinna stać się faktycznym koordynatorem działań, łączącym naukę z biznesem i administracją, co pozwoli uniknąć tzw. „Polski silosowej”.

Na koniec rozmowy pojawił się akcent tradycyjny. Mimo technologicznego skoku, profesor uważa, że student geodezji wciąż musi wiedzieć, jak obsłużyć klasyczny teodolit czy niwelator.

Jeżeli nam ktoś by wyłączył te zabawki pod tytułem GNSS (red. systemy nawigacji satelitarnej), to wtedy trzeba dalej coś robić i wtedy wracamy do tradycji. Tradycyjne umiejętności są wartościowe, bo one uczą metodologii pomiarów. Systemy takie jak GNSS już tego nie pokazują. To jest: włącz i wyłącz

– podsumował prof. Figurski.

Posłuchaj rozmowy Marka Lewińskiego

Autor: M. Lewiński
Redakcja: Świerkowska-Chromy