21. rocznica śmierci św. Jana Pawła II
Papież Jan Paweł II
Dziś mija dokładnie 21 lat od śmierci Jana Pawła II. 2 kwietnia 2005 roku zatrzymał się czas, a miliony Polaków zjednoczyły się w narodowej żałobie. Ponad dwie dekady po tamtych wydarzeniach nie pytamy już jednak wyłącznie o ówczesny smutek. Szukamy tego, co nam z tamtych lat zostało. Jakie ślady papieża-Polaka, te materialne i te zapisane w ludzkiej pamięci, przetrwały próbę czasu na Warmii i Mazurach?
Więź Karola Wojtyły z naszym regionem była niezwykle silna i narodziła się na długo przed jego pontyfikatem. Przyszły papież przez lata regularnie wypoczywał na naszych jeziorach, przemierzając setki kilometrów podczas spływów kajakowych. Najlepszym podsumowaniem tej relacji są słowa, które w czerwcu 1991 roku na stałe przeszły do historii.
Mam bowiem dług wdzięczności wobec tej ziemi, która tyle razy, przez tyle lat udzielała mi schronienia, odpoczynku, dawała możliwość nabrania sił wewnętrznych, uspokojenia. To jest wielkie dobrodziejstwo tej ziemi, tych lasów, tych jezior, z którego korzystałem. Więc w imieniu tego, co było i tego, co jest, dziękuję Warmii za papieża
– mówił wówczas Jan Paweł II.
Szukając namacalnych śladów tamtej wizyty z 1991 roku, warto cofnąć się do momentu lądowania papieskiego śmigłowca na olsztyńskich Dajtkach. Stamtąd Ojciec Święty pojechał prosto do nowo wybudowanego Wyższego Seminarium Duchownego Hosianum w Redykajnach. Dziś w seminaryjnej sali pamięci starannie przechowuje się pamiątki i przedmioty z tamtego dnia. Jak dowiadujemy się podczas zwiedzania tego miejsca: „To jest ta stuła, w której poświęcał seminarium. To jest ten ornat. To są albumy i zdjęcia, jak papież przybył. Tu właśnie mamy Dajtki i tam lądował helikopter, i witał arcybiskup Piszcz”.
Rzeczy materialne to jednak zaledwie ułamek papieskiego dziedzictwa. Uściski dłoni i bezpośrednie słowa otuchy kierowane do najsłabszych rezonują z dużo większą siłą. W Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie, któremu papież ofiarował niezwykle cenny i potrzebny wówczas ultrasonograf, pamięć o tym spotkaniu wciąż żyje. Setki unikalnych kadrów zachowała Zofia Barankiewicz, pracująca tam 30 lat temu.
To jest właśnie album fotograficzny, w którym mam ułożone zdjęcia wizyty Jana Pawła II w 1991 roku. Mało, że zrobiłam ich około 100 sztuk, to jednak wybrałam wybiórczo takie najbardziej ciekawe. Pracowałam tam wtedy jako pracownik fotografii medycznej
– wspominała na naszej antenie autorka zdjęć, które do dziś zdobią szpitalne korytarze.
Zwieńczeniem olsztyńskiej pielgrzymki była msza na placu przy stadionie Stomilu, która zgromadziła niewyobrażalny tłum około 400 tysięcy wiernych. Modlili się przy wyjątkowym ołtarzu składającym się z krzyża i dwóch potężnych żagli, wprost nawiązujących do krajobrazu naszych jezior. Był to też moment głęboko symboliczny dla wielokulturowej społeczności regionu. Papież w swoim przesłaniu odniósł się do skomplikowanej historii powojennej, podkreślając, że ta ziemia stała się nową ojczyzną dla powojennych przesiedleńców, a także Ukraińców i Łemków, którzy ubogacili ją swoją kulturą. Co więcej, dzień przed mszą główną odbyła się w Olsztynie inna, niezwykle ważna uroczystość – pierwsza od kilkudziesięciu lat oficjalna msza w języku niemieckim, przeznaczona dla mniejszości zamieszkującej Warmię i Mazury.
Papieskie wizyty to także te z 1999 roku, po których ołtarze budowane w naszym regionie zyskiwały fascynujące drugie życie. Po mszy w Elblągu metalowe elementy konstrukcji trafiły do kościoła w Iławie. Najciekawszy los spotkał jednak specjalną windę wwożącą papieża na kopiec ołtarza – została ona zamontowana w urzędzie miejskim, gdzie do dziś ułatwia komunikację osobom z niepełnosprawnościami.
Co więc mamy „po papieżu” w naszym województwie? To nie tylko dziesiątki pomników z brązu, placów czy szkół noszących jego imię. To przede wszystkim wciąż żywe wspomnienia uchwycone na starych kliszach, lasy pamięci, szpitalne sale i urzędowa winda, a także echa słów, które ukształtowały lokalną wspólnotę.
Posłuchaj relacji Marka Lewińskiego
Autor: M. Lewiński
Redakcja: M. Rutynowski
