75 rocznica Nocy Kryształowej

Noc Kryształowa

Mija 75 rocznica Nocy Kryształowej. W Elblągu, czy raczej wtedy Elbingu, tak jak w wielu miastach niemieckiej rzeszy, przy pełnym zezwoleniu i w obecności miejscowych władz, niszczono mienie miejscowych Żydów i doszło do wielu aktów agresji.

W nocy z 9 na 10 listopada spalono elbląską synagogę. Podpalili ją zawodowi strażacy pod nadzorem SS i Gestapo, którzy pilnowali, by w ciasnej zabudowie ogień nie zajął pobliskiej zajezdni tramwajowej, ratusza i prezydium policji. We współczesnym Elblągu nie ma już żadnych śladów po jego żydowskich mieszkańcach. Jedynie na zniszczonym cmentarzu na rogu ulicy Brzeskiej zamontowano tablicę upamiętniająca pochowanych tam elblążan żydowskiego pochodzenia.

W Elblągu nie było dużej społeczności żydowskiej. Miała ona swój cmentarz i bożnicę, szkołę. Żydzi byli zasymilowani z pozostałymi mieszkańcami, bo miasto przez wieki uchodziło za bardzo tolerancyjne dla innych kultur i wyznawców różnych religii. Wśród elbląskich Żydów było wielu uznanych prawników, bankierów, fabrykantów i przedstawicieli innych profesji.

Po Nocy Kryształowej większość mężczyzna zostało aresztowanych. Biedniejsi trafili do obozów koncentracyjnych, bogaci mieli możliwość wykupienia się i wyjazdu z miasta. Historycy podają, że ostatni Żyd opuścił Elbląg w 1939 roku. (mstan/łw)