Wykluczenie komunikacyjne w regionie. Problem dotyczy nawet 400 tysięcy osób
Brak regularnych połączeń, ograniczone środki samorządów i rosnące koszty transportu. Wykluczenie komunikacyjne pozostaje jednym z największych wyzwań w regionie. Problem dotyczy setek tysięcy mieszkańców, są także przykłady skutecznych rozwiązań.
Z danych Ministerstwa Infrastruktury z marca tego roku wynika, że w Polsce wykluczeniem komunikacyjnym może być objętych nawet 10 milionów osób. W regionie problem ten dotyczy około 400 tysięcy mieszkańców.
Zdaniem Izby Gospodarczej Komunikacji Miejskiej małe gminy nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi, przez co w dużej mierze są uzależnione od dotacji i decyzji władz wojewódzkich. W efekcie często przegrywają rywalizację o fundusze z większymi miastami.
Nie mam samochodu ani prawa jazdy. (…) Jak się ma dziecko w przedszkolu, to jest ciężko, lepiej mieć auto. (…) Busiki jeżdżą bardzo rzadko. (…) Jeżdżę na trasie Olsztyn–Orneta i nie ukrywam, że czasem jest tłoczno
– mówili o swoich problemach mieszkańcy Warmii i Mazur.
Izba zwraca uwagę, że wymiana taboru na nisko- lub zeroemisyjny stanowi dla samorządów ogromne, a często wręcz nieosiągalne wyzwanie finansowe. Jak podkreślają autorzy apelu, Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych bywa wykorzystywany do finansowania połączeń regionalnych kosztem lokalnej komunikacji miejskiej, co – zdaniem członka Izby Sławomira Przybyłowicza – może osłabiać istniejące systemy zamiast je wzmacniać.
Główne założenie jest takie, że małe miasta, poniżej 50 tysięcy mieszkańców, które posiadają komunikację miejską, mają zdecydowanie trudniejszy dostęp do środków zewnętrznych. Wiadomo, że dziś zarówno technologia, jak i przejście w kierunku zielonego transportu oraz koszty obsługi to duże wydatki
– powiedział Sławomir Przybyłowicz.
Mimo dużej skali wykluczenia komunikacyjnego w regionie widać także pozytywne przykłady. W Lidzbarku Warmińskim w 2017 roku wprowadzono darmową komunikację miejską, która powstała m.in. dzięki projektom uzdrowiskowym. Dziś – jak podkreślił burmistrz Jacek Wiśniowski – z autobusów korzysta około 30 tysięcy pasażerów miesięcznie, a mieszkańców jest 14,5 tysiąca.
Jeżeli miasta do 50 tysięcy mieszkańców chcą się rozwijać, np. przemysłowo, to wprowadzenie bezpłatnej komunikacji miejskiej daje większe możliwości transportu i zwiększa bezpieczeństwo osób dojeżdżających do pracy. To istotny element naszego rozwoju
– przekazał.
Również w Mrągowie, dzięki dotacjom, na ulice wyjadą zmodernizowane autobusy. Jak podkreślił burmistrz Jakub Doraczyński, na zakup czterech autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą miasto przeznaczy 20 milionów złotych, z czego 16 milionów stanowi dofinansowanie.
W dalszym ciągu komunikacja będzie darmowa. Po drugie będzie nowy tabor. Nasza spółka będzie stała na najwyższym poziomie i zachęcamy mieszkańców do korzystania z komunikacji
– dodał.
Aby choć częściowo ograniczyć problem wykluczenia komunikacyjnego, od 2024 roku samorząd województwa uruchomił 14 linii autobusowych i kolejowych. Na 2026 rok planowany jest rozwój kolejnych tras, m.in. Bartoszyce–Braniewo oraz Giżycko–Ełk.
Mimo tych działań część tzw. białych plam komunikacyjnych nadal pozostaje, ponieważ prywatni przewoźnicy nie są w stanie zapewnić pełnej dostępności połączeń.
Posłuchaj relacji Piotra Jaguszewskiego
Autor: P. Jaguszewski
Redakcja: B. Świerkowska-Chromy
