Pamięć silniejsza niż demontaż tablic. Rodzina Katyńska o próbach zakłamywania rzeczywistości

Fot. P. Getka

– To nie są tylko suche fakty, to opowieść o naszych bliskich – mówiła na antenie Radia Olsztyn Barbara Gawlicka. Prezes stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Olsztynie była gościem Porannych Pytaniach, w których przybliżyła program tegorocznych obchodów oraz podzieliła się refleksją na temat współczesnych prób zakłamywania historii przez stronę rosyjską.

Zbliżający się 13 kwietnia to dla rodzin ofiar katyńskich moment szczególny. Barbara Gawlicka podkreśliła, że choć główne uroczystości wojewódzkie przypadają w najbliższy poniedziałek, pamięć o ofiarach pielęgnowana jest przez cały rok, a kulminacja obchodów zaczyna się już w przeddzień oficjalnych uroczystości. Przypomniała, że uroczystości te są wielowymiarowe – łączą pamięć o mordzie z 1940 roku, deportacjach na Sybir oraz katastrofie smoleńskiej.

Ważnym wątkiem rozmowy była kwestia przekazywania wiedzy młodemu pokoleniu. Zdaniem Gawlickiej kluczem do zrozumienia historii przez młodzież jest osobisty przekaz świadków i ich rodzin, który trafia do wyobraźni silniej niż podręcznikowe daty.

Członkowie Rodziny Katyńskiej jeżdżą do szkół. Opowiadamy im o naszych bliskich. To nie są suche fakty. Mówimy o naszych przeżyciach, kiedy jesteśmy na polskich cmentarzach wojennych, tam gdzie nasi bliscy spoczywają

– powiedziała.

Prezes stowarzyszenia przypomniała również, że ofiarami nie byli jedynie zawodowi wojskowi, ale elita intelektualna II RP, która w chwili wybuchu wojny stanowiła rezerwę armii.

To był przekrój całej elity społeczeństwa przedwojennego. Zostali zamordowani nie tylko ci, którzy byli w sowieckich obozach, ale również byli to więźniowie z zachodniej Ukrainy i Białorusi

– dodała.

Agresja Rosji na Ukrainę oraz działania władz w Moskwie sprawiły, że polskie miejsca pamięci na Wschodzie stają się coraz trudniej dostępne, a ślady polskości są z nich systematycznie usuwane. Dla „dzieci katyńskich” to powrót do najtrudniejszych wspomnień.

Nam odebrano możliwość wyjazdu do tych, tak ważnych dla nas miejsc, gdzie spoczywają nasi bliscy, nie możemy im zapalić światełka pamięci. Jest to dla nas bardzo bolesne. Żyjemy teraz wspomnieniami z pielgrzymek do tych miejsc jeszcze sprzed najazdu Rosjan na Ukrainę

– zaznaczyła.

Barbara Gawlicka zakończyła rozmowę apelem o wspólne uczestnictwo w uroczystościach, podkreślając, że pamięć lokalna to dziś najsilniejsza tarcza przeciwko „kłamstwu katyńskiemu”, które w nowej formie znów pojawia się w rosyjskiej narracji.

Tegoroczne obchody wojewódzkie rozpoczną się w poniedziałek, 13 kwietnia. O godzinie 9.00 zaplanowano spotkanie w Alei Ofiar Katyńskich w Kortowie. Następnie o 10.00 w Kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa odprawiona zostanie msza święta, po której o 11.30 uczestnicy przeniosą się na cmentarz przy ulicy Poprzecznej pod pomnik katyński.

Posłuchaj rozmowy Wojciecha Chromego

Redakcja: M. Rutynowski