Opublikowany 1 stycznia 2026
Aktualności, Aplikacja mobilna, Kultura

Od stycznia nowe zasady polskiej ortografii

Fot. P. Getka

Jedenaście zmian w języku polskim weszło w życie 1 stycznia 2026 roku. Reforma jest odpowiedzią na potrzeby współczesnych użytkowników języka.

Zmiany dotyczą niektórych reguł używania wielkich i małych liter, a także pisowni łącznej lub rozdzielnej oraz użycia łącznika. Rada Języka Polskiego w ten sposób chce ujednolicić zasady i ułatwić piszącym ich nauczenia się oraz stosowania w praktyce. To najpoważniejsza korekta reguł pisowni od kilkudziesięciu lat. Ostatnia reforma została przeprowadzona w Polsce w 1936 roku.

Profesor Danuta Krzyżyk z Instytutu Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego powiedziała, że chodzi o uporządkowanie obowiązujących reguł oraz wyeliminowanie niekonsekwencji.

Na przykład połączenia wyrazowe jednakowo czy też podobnie brzmiące, które w słowniku obecnie obowiązującym, są różnie zapisywane. Na przykład mamy stuk-puk zapisywane z łącznikiem, ale puk, puk już zapisywane z przecinkiem. To rodzaj niekonsekwencji, który sprawia piszącym kłopot

– wyjaśniła.

Od nowego roku takie połączenia wyrazowe można zapisać na trzy sposoby: łącznie, z przecinkiem lub łącznikiem.

Wielką literą zapisywać będziemy teraz nazw mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi oraz nazwy marek, modeli i pojedynczych wyrobów. Tak samo jest w przypadku nazw lokali i obiektów usługowych, na przykład w nazwach Teatr Rampa i Kawiarnia Literacka oba człony po nowym roku zapisujemy wielką literą.

Przewodnicząca Rady Języka Polskiego profesor Katarzyna Kłosińska podkreśliła, że stosując nowe zasady ortograficzne, użytkownicy języka nie będą musieli szukać odpowiedzi na to, jaki coś ma status gramatyczny.

Chodzi o to, żeby człowiek nie musiał się zastanawiać, co jest imiesłowem, przymiotnikiem, partykułą, spójnikiem, zaimkiem, bo ta wiedza nie powinna być potrzebna w tak szczegółowym zakresie, żeby umieć stosować zasady ortograficzne

– tłumaczyła.

Przewodniczący zespołu przygotowującego zmiany profesor Piotr Żmigrodzki zapowiedział, że nowy słownik ortograficzny obejmie około 100 tysięcy haseł. Będzie bezpłatny, dostępny w trzech wersjach – książkowej, elektronicznej, jednak nie w postaci pliku PDF, ale w postaci aplikacji, oraz mobilnej – na telefony komórkowe.

Słownik będzie duży. Będzie obejmował około 100 tysięcy haseł. Będą to więc nie tylko hasła, wyrazy, wyrażenia, których zmianę pisowni wprowadza obecna reforma, ale w miarę pełny słownik ortograficzny, zawierający również i wyrazy z „ch”, „h”, „ó”, „u”, „rz”, „ż” itd. Trochę nazw własnych, zapis pewnych imion i nazwisk, postaci, które się przewijają przez nasze życie publiczne. Oprócz informacji o pisowni form podstawowych będzie również informacja o pisowni form pochodnych i form w odmianie rzeczownika

– powiedział.

Rada Języka Polskiego prowadzi kampanię informacyjną na portalach społecznościowych. Nowy słownik ortograficzny będzie dostępny bezpłatnie online pod koniec 2026 roku

TU można pobrać spis zasad ortograficznych