Nieśmiertelniki z obozu w Boguszach wróciły do potomków włoskich żołnierzy

Fot. Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież”

Niezwykły finał wieloletnich badań historycznych i poszukiwań terenowych na terenie dawnego obozu jenieckiego w Boguszach w powiecie ełckim. Pamiątki po żołnierzach, którzy trafili do niewoli podczas II wojny światowej, wróciły do ich potomków we Włoszech.

Podczas prac poszukiwawczych prowadzonych od około 4 lat przez Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne „Jaćwież” natrafiono na bogaty materiał archeologiczny. Wśród kilkuset odnalezionych przedmiotów, w tym monet i części uzbrojenia, znajdowało się 20 nieśmiertelników włoskich żołnierzy oraz kilkanaście identyfikatorów obozowych.

Włoscy żołnierze znaleźli się w Prusach Wschodnich w wyniku zmian polityczno-militarnych jesienią 1943 roku, kiedy Włochy zerwały sojusz z III Rzeszą.

Natychmiast Włosi stali się wrogami III Rzeszy i otrzymali status internowanych jeńców. Byli bardzo źle traktowani, nie przysługiwały im żadna tutaj ochrona wynikająca z żadnych konwencji. Trafili oni z różnych części Włoch, przeważnie to była północna część Włoch, czyli Lombardia, właśnie okolice Colico. Do obozu w Boguszach trafiło około 10 tysięcy jeńców wojennych. Szacuje się, że 460 z nich umarło

– wyjaśnił Mariusz Jarząbek, prezes Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież”.

Większość z nich przewieziono z Bałkanów (m.in. z okupowanej Grecji) i granicy niemiecko-austriackiej.

Obóz w Boguszach był miejscem gdzie więziono wiele narodowości. Łącznie zginęło w nim około 20 tysięcy osób, w tym jeńcy radzieccy oraz ludność żydowska z likwidowanych okolicznych gett.

Odnalezienie przedmiotów na polach ornych było dopiero pierwszym etapem działań. Kluczowe okazało się ustalenie tożsamości i odszukanie rodzin zmarłych lub przetrzymywanych w Boguszach żołnierzy. Zadania tego podjął się dr Stefan Marcinkiewicz, członek stowarzyszenia i badacz historii obozu, który za pośrednictwem forów internetowych i grup dyskusyjnych nawiązał kontakt z wnukami i dalszymi krewnymi jeńców. Siedem rodzin wyraziło chęć odzyskania osobistych pamiątek po swoich przodkach.

Przekazanie nieśmiertelników odbyło się 2 sierpnia w miejscowości Colico w Lombardii. W wydarzeniu udział wziął dr Stefan Marcinkiewicz wraz z synem, a w organizacji pomogła miejscowa sekcja tradycyjnej formacji strzelców alpejskich.

Członkowie Stowarzyszenia „Jaćwież” zapowiedzieli, że to nie koniec ich działalności w rejonie Bogusz. Badacze mają nadzieję na odnalezienie kolejnych śladów historii i przywrócenie pamięci o kolejnych osobach więzionych w Boguszach.

Posłuchaj wypowiedzi

Fot. Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież”

Fot. Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież”

Fot. Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież”

Autor: P. Kisiel
Redakcja: P. Grzymska