Gminy łączą siły przeciw hakerom. Powstaną Lokalne Centra Cyberbezpieczeństwa?

Samorządy na Warmii i Mazurach coraz częściej stają się celem cyberprzestępców. Od paraliżu komunikacji miejskiej, przez wycieki danych medycznych, po próby przejęcia kontroli nad infrastrukturą krytyczną – zagrożenia w sieci to już stały element zarządzania lokalnymi instytucjami. Odpowiedzią na te wyzwania ma być nowy program wsparcia finansowego na tworzenie Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa.

Z roku na rok liczba ataków w polskiej cyberprzestrzeni drastycznie rośnie. W ubiegłym roku zespoły reagowania odnotowały ich w całym kraju blisko 273 tysiące. Samorządowcy z naszego regionu przyznają, że odpieranie ataków hakerskich to konieczność, która wymaga stałych inwestycji i korzystania z zewnętrznych programów wsparcia.

– Cyberataki są u nas teraz bardzo częste i musimy to teraz realizować tu i teraz – powiedział Jacek Wiśniowski, burmistrz Lidzbarka Warmińskiego, odnosząc się do dotychczasowych dotacji z programu Cyberbezpieczny Samorząd.

Skutki tych uderzeń dotykają bezpośrednio mieszkańców regionu. W marcu awaria spowodowana atakiem hakerskim zablokowała system warmińsko-mazurskich bonów turystycznych, co doprowadziło do wycieku danych. W maju celem stała się sieć laboratoriów medycznych Optimed, skąd mogły wyciec numery PESEL i wrażliwe wyniki badań pacjentów. Hakerzy celują również w infrastrukturę krytyczną, co pokazały wydarzenia z 10 stycznia w Rucianem-Nidzie.

Śledztwo dotyczy zdarzenia, które miało miejsce 10 stycznia tego roku. Wówczas, za pośrednictwem sieci internetowej, nieustalony dotychczas sprawca, uzyskał dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej – mówimy tu o informacji o systemie informatycznym odpowiedzialnym za sterowanie jednym z kotłów w ciepłowni w Rucianem-Nidzie. Dokonał zmian, które spowodowały czasowe zakłócenie pracy tego urządzenia

– informował na naszej antenie Daniel Brodowski z Prokuratury Okręgowej. Szybka reakcja załogi zapobiegła wyłączeniu ogrzewania dla mieszkańców w środku zimy.

Z kolei trzy lata temu zmasowany atak wyłączył biletomaty i centralny system sterowania ruchem w Olsztynie. Ratusz zapewnił, że po wdrożeniu nowych polityk bezpieczeństwa, miasto nie odczuwa już skutków tamtego uderzenia.

Aby mniejsze gminy nie musiały samotnie mierzyć się z tak zaawansowanymi atakami, Centrum Projektów Polska Cyfrowa uruchamia nowy nabór. Do wzięcia jest 269 milionów złotych na tworzenie Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa. Z założenia gminy mają łączyć siły w konsorcja, by wspólnie opłacić specjalistów i całodobowy monitoring.

Regionalne Centrum Cyberbezpieczeństwa, na przykład dla Warmii i Mazur, powinno powstać na bazie indywidualnego przygotowania przez samorządy. Zabezpieczenia całodobowe, monitorowanie naszej infrastruktury czy obsługa, działanie systemowe w oparciu o wszystkie jednostki, które przekazywałyby informacje do takiego centrum. To wtedy by, uważam, że miało rację bytu. Dzisiaj jest to nowy program. Wymaga on na poziomie województwa doprecyzowania i wdrażania jako komplementarne uzupełnienie poprzednich programów

– ocenił burmistrz Jacek Wiśniowski.

Koncepcja konsolidacji spotyka się jednak z dużym zainteresowaniem części samorządów, które szukają wsparcia u sąsiadów.

Widzimy tutaj olbrzymią szansę na to, żeby nie tylko sama gmina Stawiguda poprawiła swoje bezpieczeństwo, ale w konsorcjum z innymi gminami możemy to zrobić na poziomie sąsiedzkim, regionalnym, mając nadzieję oczywiście, że warunki konkursowe, które są wymagane, będą przez nas również możliwe do spełnienia. Ale to jest oczywiście warunek konieczny i w tym momencie badamy przestrzeń, czy będzie możliwość w ogóle skorzystania z tego projektu

– wyjaśnił Michał Kontraktowicz, wójt gminy Stawiguda.

Skomplikowane wymogi techniczne i krótki czas na zawiązanie współpracy sprawiają, że nie wszystkie gminy są gotowe na natychmiastowe dołączenie do programu. Część włodarzy wprost deklaruje, że na razie wstrzymuje się z decyzją.

– Na razie nie planujemy brać udziału w Lokalnych Centrach Cyberbezpieczeństwa, ale z pewnością myślę o takiej konsolidacji w przyszłości – deklarował burmistrz Miłakowa, Krzysztof Szulborski.

Ostateczne listy samorządów, które złożyły wnioski i połączyły siły w walce z cyberprzestępcami, będą znane po zamknięciu naboru.

Posłuchaj relacji Marka Lewińskiego

Autor: M. Lewiński
Redakcja: P. Jaguszewski