Dziś Wielki Czwartek. Katolicy rozpoczynają Triduum Paschalne
Kościół katolicki przeżywa dziś Wielki Czwartek. W tym dniu Jezus Chrystus spożył z apostołami Ostatnią Wieczerzę, podczas której ustanowił Eucharystię i kapłaństwo. Jest to początek najważniejszego okresu w roku liturgicznym – Triduum Paschalnego.
Wieczorną liturgię poprzedza rano msza krzyżma w katedrach, która jest ostatnią celebracją Wielkiego Postu. W czasie niej błogosławione są oleje chorych i katechumenów. Konsekrowany jest olej krzyżma, używany w wielu sakramentach.
Krzyżmo święte jest szczególnym z tych olejów, dlatego że jest ono stosowane w tych sakramentach, których się nigdy nie powtarza. Są jednorazowe – chrzest, bierzmowanie, sakrament święceń, ale też wtedy, kiedy przeznacza się na służbę Bogu kościoły, konsekruje ołtarze
– wyjaśniał bp Wojciech Skibicki, biskup elbląski.
W czasie wnoszenia olejów wykonywany jest hymn „Przyjmij pieśń, Odkupicielu”, o czym mówił muzykolog ks. Marek Sadłocha.
Pieśń, która jest bardzo ciekawa i bardzo ważna. Ona jest wykonywana od wieków, należy do najstarszych hymnów Kościoła, wykonywany raz w roku w Wielki Czwartek
– powiedział.
Mszy krzyżma przewodniczy ordynariusz diecezji w otoczeniu prezbiterów. Do udziału w liturgii zapraszani są lektorzy, nadzwyczajni szafarze Komunii świętej i wszyscy wierni. W czasie tej mszy kapłani odnawiają swoje przyrzeczenia złożone w dniu święceń.
Jeżeli w tym dniu trudno jest zgromadzić duchowieństwo i lud wokół biskupa, to można ją sprawować w jednym z poprzednich dni Wielkiego Tygodnia. Przykładem jest okres pandemii, kiedy w niektórych diecezjach była ona celebrowana nawet w późniejszym okresie.
Wieczorem we wszystkich kościołach sprawowana jest Msza Wieczerzy Pańskiej. Rozpoczynają się wtedy w Kościele katolickim obchody Triduum Paschalnego – celebracje obejmujące misterium Chrystusa ukrzyżowanego, pogrzebanego i zmartwychwstałego. Liturgia odwołuje się do Wieczernika, gdzie Jezus ustanowił sakrament kapłaństwa i Eucharystii.
W czasie Ostatniej Wieczerzy Jezus, podając chleb apostołom, powiedział: „Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje”, zaś dając kielich z winem oświadczył: „Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów”. Ten opis z Ewangelii według św. Mateusza uzupełnia św. Łukasz, dodając, że Chrystus nakazał uczniom: „to czyńcie na moją pamiątkę”. W ten sposób Zbawiciel ustanowił apostołów, a także ich następców kapłanami – szafarzami Eucharystii. Wejście w tajemnicę paschalną symbolizuje w Wielki Czwartek milczenie dzwonów po uroczystym hymnie „Gloria” na rzecz kołatek.
Szczególnym znakiem w czasie liturgii jest obrzęd obmycia nóg nazywany „mandatum”, nawiązujący do czynności Jezusa z Wieczernika, który opisany jest w Ewangelii św. Jana. Zaleca się dokonanie tego obrzędu po Ewangelii i homilii. Jego wymowa związana jest z teologią kapłaństwa – przełożony wspólnoty na wzór Chrystusa jest jej sługą.
W czasie Mszy Wieczerzy Pańskiej po modlitwie po Komunii świętej Najświętszy Sakrament przenoszony jest procesyjnie do miejsca przechowania, zwanego dawniej ciemnicą. Towarzyszy temu śpiew hymnu „Sław, języku, tajemnicę” autorstwa św. Tomasza z Akwinu i dźwięku kołatek. Po zakończeniu mszy obnaża się ołtarz, wygasza wieczną lampkę na znak, że zabrano Chrystusa. Jeśli to możliwe, zaleca się wynieść krzyże lub je zasłonić, o ile nie zrobiono tego wcześniej.
Podczas sprawowania Mszy Wieczerzy Pańskiej tabernakulum powinno być puste, a Komunię świętą udziela się z darów wówczas konsekrowanych w większej ilości, tak aby można było przyjąć Komunię świętą podczas liturgii w Wielki Piątek, kiedy nie sprawuje się mszy św. Konsekruje się także dodatkową hostię, która zostanie wystawiona w Wielki Piątek w Grobie Pańskim.
Posłuchaj wypowiedzi
Autor: M. Gronek (PAP)/A. Bruchwald
Redakcja: M. Rutynowski
