Cyfrowy skok czy technologiczna bariera? Dwa oblicza e-administracji w regionie

Fot. fotolia

Miliard złotych wypłacony rolnikom wyłącznie przez internet, 170 e-usług w olsztyńskim ratuszu i niemal całkowite zcyfryzowanie podatków. Warmia i Mazury coraz odważniej korzystają z cyfrowej administracji, choć dla wielu mieszkańców regionu technologia wciąż pozostaje barierą nie do przebycia.

Współczesna administracja stawia na szybkość i brak papieru, co najlepiej widać w statystykach skarbowych. Jak podała Renata Kostowska z Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, aż 96% mieszkańców naszego województwa rozlicza się online, jeżeli chodzi o akcje PIT. E-Urząd Skarbowy pozwala nie tylko złożyć deklarację, ale i bezpłatnie pobrać zaświadczenie o dochodach czy sprawdzić status mandatów.

Jeżeli wyrazimy zgodę na przekazywanie korespondencji właśnie online, to wówczas pismo skierowane z Urzędu Skarbowego będzie przesyłane przez e-US, a nie pocztą tradycyjną

– zaznaczyła Kostowska.

Cyfrowy standard staje się normą także w mniejszych ośrodkach, takich jak np. Lidzbark Warmiński. Burmistrz Jacek Wiśniowski podkreślił, że lista spraw, które mieszkańcy mogą sfinalizować bez wychodzenia z domu, jest bardzo szeroka – od podatków, przez meldunki, aż po sprawy gospodarcze.

Możemy elektronicznie składać wnioski w sprawie wymeldowania, meldunki, wnioski o wydanie dowodów osobistych, a także wnioski planistyczne. Możliwe jest także przekazywanie dokumentów przez elektroniczną skrzynkę podawczą i otrzymywanie urzędowego poświadczenia odbioru, tak zwane UPO

– wyliczał Wiśniowski.

Wszystkie te formalności są dostępne za pośrednictwem strony internetowej miasta.

Równie ambitne plany ma olsztyński ratusz, który pracuje nad wdrożeniem Mobilnej Olsztyńskiej Karty Miejskiej (mOKM). Patryk Pulikowski z Urzędu Miasta Olsztyn poinformował, że wykonawca realizuje już zadania programistyczne, a celem jest uruchomienie aplikacji jeszcze w drugiej połowie 2026 roku. Narzędzie ma być skierowane do osób płacących podatki w Olsztynie, oferując im szereg zniżek i ułatwień.

To możliwość załatwienia urzędowych formalności m.in. w zakresie dowodów osobistych, finansów, obsługi nieruchomości, oświaty czy odpadów komunalnych. Taki wachlarz e-usług to wygoda i oszczędność czasu

– wymieniał Pulikowski.

Urzędnicy podkreślają, że aby załatwić sprawę w urzędzie miasta, już dziś nie trzeba stać w kolejkach. Pod adresem edokumenty.olsztyn.eu dostępny jest pełen katalog ponad 170 e-usług. To tam mieszkańcy mogą pobierać i wysyłać formularze dotyczące m.in. dowodów osobistych czy podatków lokalnych. Jak wskazał Pulikowski, korzystanie z tego rozwiązania to nie tylko oszczędność czasu, ale również działanie proekologiczne, ponieważ pozwala na znaczne ograniczenie zużycia papieru w relacjach na linii urzędnik-obywatel.

Cyfrowa rewolucja nie ominęła również wsi, gdzie dostęp do dopłat bezpośrednich jest dziś nierozerwalnie związany z internetem. Łukasz Bartkowski z Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał, że przejście na cyfrowe składanie wniosków było jedyną słuszną drogą, choć wymagało przełamania obaw.

Wszyscy się bali, czy to na pewno dotrze, czy to gdzieś nie zginie po drodze. Natomiast te lata doświadczeń już nam pokazują, że to była najlepsza decyzja

– oceniał Bartkowski.

Zauważa on również, że wiek nie zawsze jest przeszkodą, bo „czasem 70-latek bardzo dobrze obsługuje smartfon”, choć wielu rolników wciąż korzysta z płatnej pomocy doradców, by mieć pewność, że wniosek jest poprawny.

Tymczasem sonda przeprowadzona w Olsztynie pokazuje, że entuzjazm urzędników zderza się z lękiem i brakiem umiejętności seniorów. – Proszę Pana, szczerze nie wchodzę w takie coś. Trochę się obawiam, nie czuję się pewnie, dlatego unikam tego wszystkiego – powiedziała jedna z pań spotkanych przez naszego reportera. Inna z rozmówczyń dodała wprost: – Nic nie załatwiam przez internet. Nie umiem, jedynie czytam, piszę tam coś, oglądam filmy, ale nigdy tego nie płacę ani przez internet, ani nic nie korzystam – mówiła. Nawet w przypadku spraw urzędowych kolejna z kobiet stwierdziła krótko: „W tych sprawach to za bardzo nie”.

Mimo tych oporów państwo planuje kolejne kroki w cyfryzacji. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski zapowiedział, że aplikacja mObywatel, z której korzysta już 11 milionów osób, wzbogaci się o kluczowe dane. – Przede wszystkim informacja emerytalna, to znaczy dane o naszych składkach emerytalnych oraz prognozowana emerytura – wymienia Standerski.

Nasz cyfrowy dowód ma stać się pełnoprawnym dokumentem tożsamości w całej Unii Europejskiej, co ma być kolejnym etapem rozwoju cyfrowego państwa.

Posłuchaj relacji Marka Lewińskiego

Autor: M. Lewiński
Redakcja: M. Rutynowski