Anioły i demony we Fromborskim muzeum

Wystawę „Angelusy i demony w sztuce chrześcijańskiej” prezentującą ikonografię bytów anielskich i demonicznych można oglądać od czwartku w muzeum we Fromborku. Na ekspozycji zgromadzono ponad 120 obiektów, w większości do tej pory nie wystawianych w muzeach.

Prezentowane w dawnym pałacu biskupim na Wzgórzu Katedralnym we Fromborku rzeźby, malowidła i inne zabytkowe obiekty pochodzą z 45 kościołów i instytucji kościelnych Archidiecezji Warmińskiej i Diecezji Elbląskiej, a także z kolekcji prywatnych i zbiorów muzealnych.

Na wystawie można zobaczyć wizerunki cherubinów, „niebiańskiego rycerza” Archanioła Michała walczącego ze złem oraz dwu innych przywoływanych w tradycji chrześcijańskiej archaniołów – Gabriela i Rafała, a także cieszącego się nie mniejszym kultem w dawnych wiekach Anioła Stróża, czyli prywatnego opiekuna każdego człowieka.

Odrębny dział wystawy stanowi bogaty zbiór rzeźb aniołów chrzcielnych, które były ważnym symbolicznym i użytkowym elementem świątyń protestanckich. Są też anioły dekorujące szaty liturgiczne i zdobiące sztukę złotniczą.

Dla ukazania różnorodności anielskiej ikonografii, na wystawie zaprezentowano m.in. anioły pasyjne związane z Grobami Pańskimi i Kalwariami, anioły towarzyszące Matce Boskiej, wspomagające atrybucję świętych, a także związane z przypowieściami biblijnymi.

W części ekspozycji poświęconej ikonografii demonów uwagę zwracają dzieła sztuki przedstawiające zdeformowaną i kaleką anatomię diabła. Np. na XV-wiecznym wyobrażeniu Sądu Ostatecznego zdobiącym fromborską kaplicę św. Anny diabeł ma nie tylko kopyta, skrzydła, pazury, rogi i inne cechy zwierzęce, ale również dodatkowe twarze umieszczone na pośladkach, genitaliach i kolanach.

Wystawa pokazuje też inne wcielenia diabłów i demonów, począwszy od drapieżnych form zwierzęcych, w tym smoków i węży, poprzez apokaliptyczne bestie, po istoty antropomorficzne i upiorne hybrydy. Demoniczne postacie zaprezentowano również w kontekście ikonografii piekła i świętych czy „zła pokonanego” na wizerunkach Chrystusa Zmartwychwstałego depczącego szatana.

Autorką scenariusza i kuratorem wystawy jest dr Jowita Jagla.

(pap/ls)