Opublikowany 9 grudnia 2019
Olsztyn, Aktualności, Aplikacja mobilna

Unikatowa księga w Muzeum Warmii i Mazur

Fot. Muzeum Warmii i Mazur

W bibliotece Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, po raz pierwszy po konserwacji, można zobaczyć stary druk dotyczący obrzędów liturgicznych.

Druk pt. ”Rituale sacramentorum, ac aliarum Ecclesiae ceremoniarum” wydany został w Braniewie (Braunsberg) w 1733 roku w drukarni Towarzystwa Jezusowego. Jest to rytuał liturgiczny opracowany i wydrukowany na polecenie biskupa warmińskiego Krzysztofa Szembeka (1680-1740). Autorem prac konserwatorskich i restauratorskich oraz dokumentacji jest dr Dorota Jutrzenka – Supryn – konserwator z Torunia. Wydawcą dzieła jest bp. Krzysztof Andrzej Jan Szembek (1680-1740) – biskup warmiński w latach 1724-1740. Na synodzie diecezjalnym, który odbył się 14 lipca 1726 roku w Lidzbarku Warmińskim, polecił on opracować nowy rytuał sprawowania sakramentów.

W II poł. XVIII wieku stało się konieczne ujednolicenie tych rytuałów. Wynikało to z braku w wielu parafiach ksiąg do liturgii lub ich znacznego zniszczenia. Biskup Szembek powołał do pracy redakcyjnej dwóch doskonałych liturgistów, kanoników kapituły w Dobrym Mieście: Kaspra Simonisa i Franciszka Herra. Dzieło, które przygotowali, kazał przyjąć i stosować w całej diecezji warmińskiej i sambijskiej.

„Rytuał sakramentów i innych uroczystości kościelnych…”, to jedna z ksiąg obrzędowych Kościoła Rzymskokatolickiego. Zawiera modlitwy i przepisy dotyczące sprawowania sakramentów i sakramentaliów przez kapłana, między innymi: obrzędu chrztu dzieci, komunii św., obrzędu pokuty, obrzędu sakramentu małżeństwa czy obrzędu pogrzebu. Przybliżała ona specyfikę życia religijnego. Uwzględnił tradycje miejscowe.

Druk składa się z dwóch części: sakramentalnej i ceremonialnej, z których każdą zaopatrzono w odrębną kartę tytułową. Obie części mają również osobną paginację. Na rewersie karty tytułowej umieszczono herb Szembeków wraz z wierszem, którego tekst nawiązuje do symboliki róży obecnej w herbie. Początkowe karty części pierwszej zawierają przedmowę biskupa Szembeka tłumaczącą konieczność wprowadzenia zmian w obowiązującym dotąd rytuale. Na kolejnych kartach umieszczono indeks, czyli spis treści, kalendarz rzymski oraz tabelę świąt ruchomych w latach 1733-1765. Po stronie tytułowej drugiej części umieszczono spis treści, a następnie właściwy tekst. Rytuał zawiera notację muzyczną (chorał gregoriański).

Wydawnictwo będzie prezentowane po raz pierwszy. Jest to wyjątkowa okazja do jego obejrzenia w czytelni Biblioteki Muzealnej w godzinach jej otwarcia do dnia 20 grudnia br. W 2020 roku wolumin zostanie zdigitalizowany i udostępniony na stronach: Muzeum Warmii i Mazur w zakładce – Wirtualnego Muzeum i Warmińsko-Mazurskiej Biblioteki Cyfrowej.